Merhaba, bugün sizinle bir arkadaşımın hikâyesinden yola çıkarak, ‘ben Farah’ diyerek İran’dan neden ayrıldığını, verilerle ve gerçek yaşam öyküleriyle birlikte ele alacağım.
Adım Farah: İran’dan Neden Ayrıldım?
İran’da doğdum, büyüdüm ve yaşamımın büyük bir kısmını geçirdim. Ama bir gün, arkama bakmadan yeni bir ülkeye adım attım. Bu karar kolay değildi; ama yaşadığım deneyimler, gözlemlediklerim ve çevremdekilerin durumu bana önemli dersler verdi. Peki, benim gibi birçok kişi neden İran’ı terk ediyor? Bu soruya hem bireysel bir hikâye hem de büyük verilerle baktığımızda, çok sayıda neden ortaya çıkıyor.
Ekonomik Zorluklar ve İş Bulma Umudu
İran’da son yıllarda ekonomi ciddi baskı altında: ağır ambargolar, para biriminin değer kaybetmesi, işsizlik ve genç nüfusun iş piyasasına katılma sıkıntısı… Örneğin, bir kaynakta, “Organisation for Economic Co‑operation and Development verilerine göre 2020 … 2021 yıllarında İran göç oranında dünyanın en hızlı artan ülkesi oldu.” ([Arab News][1])
Ayrıca, net göç rakamları 2022 yılında yaklaşık 403.190 olarak belirtilmiş durumda. ([Macrotrends][2])
Benim için de işsizlik ve belirsizlik dolu bir gelecek, “Acaba burada kalmak mı yoksa gitmek mi?” sorusunu gündeme getirdi.
Sosyal ve Siyasal Baskılar: Yaşamak ve Düşünmek
İran’da bireysel özgürlükler, düşünce ve ifade alanları sınırlı hissedilebiliyor. Toplumsal normlar, devlet politikaları ve gençlerin beklentileri arasındaki uçurum, birçok kişinin “Burada olsam da özgür değilim” hissine kapılmasına yol açıyor.
Veriler de bu yönü destekliyor: göç arzusunun sadece ekonomik değil, sosyal ve siyasal kökenli olduğu belirtiliyor. ([migrationpolicy.org][3])
Benim hikâyemde de, “Yarın ne olacağı belli değil”, “Kendimi ifade edebilecek miyim?” gibi sorular sık geçiyordu.
Çevresel ve Altyapısal Faktörler
Sadece ekonomi ve siyaset değil; çevresel sorunlar ve altyapısal eksikler de etkili. Örneğin kuraklık, su kıtlığı, tarımın zorlaşması gibi etmenlerle birlikte, özellikle köylerden kentlere göçü tetikleyen bir atmosfer oluşmuş durumda. ([Vikipedi][4])
Benim yaşadığım şehirde alt yapı zaman zaman yetersizdi, geleceğe dair umutlar bu eksiklerle gölgeleniyordu.
Gerçek İnsan Hikâyeleri: Benim ve Çevremdekilerin Deneyimleri
Arkadaşım Ehsan, üniversiteden mezun olduktan sonra iş bulamadı. Gittiği birkaç mülakatta artık yurtdışında bir opsiyonun daha gerçekçi olduğunu söylüyordu. Sonunda Türkiye’ye yerleşti.
Benim için de “fırsatlar burada sınırlı” düşüncesi ağır bastı. İran’dan ayrılmak, bir kaçış değil; yeni bir yaşam kurma arayışı oldu.
Veriler, bu eğilimi doğruluyor: İran’daki nitelikli gençlerin ve eğitimli kişilerin göçü, ülkenin “beyin göçü” diye adlandırılan önemli bir problemi haline gelmiş durumda. ([Vikipedi][5])
Yeni Başlangıçlar ve Söylemler
İran’dan ayrılmak demek, her şeyden kopmak anlamına gelmiyor: dilini, kültürünü, geçmişini yanına alıyorsun ama belirsizliklerle de karşılaşıyorsun. Gittiğin ülkede adaptasyon süreci, yeni bir “ben” kurma zamanı. Peki bu süreç nasıl? Çevremde gözlemlediğim, “kendimi tanıma”, “yeniden yapılandırma”, “yeni sosyal ağlar kurma” gibi dinamikler oldu.
Ancak, kalmak da bir seçenek olabilir miydi? Aradaki fark nedir? Benim için “gidebilirim” demek, umut demekti.
Ne Öğrendim? Ne Düşünüyorum?
Ekonomi, siyaset, çevre gibi yapısal etkenler bireysel kararları derinden etkiliyor.
Göç kararı bir mağduriyet değil, çoğu zaman bir seçim olarak da görülebilir: “Daha iyi olabilir miyim?” sorusu.
Gittiğin yerde de köklerini unutmamak, anlatacak bir hikâyen olması önemli.
Benim öykümde, “nereden geliyorum?”, “nereye gidiyorum?” soruları hep vardı.
Tartışma İçin Sorular
Sizce göç eden bireyler yalnızca “kaçmak” mı ister yoksa “gitmek” mi? Arasındaki fark sizce ne?
Yapısal sorunları değiştirmek için göç etmek yerine içeride mücadele etmek mümkün mü?
Göç sonrası kimlik, aidiyet ve uyum süreçleri nasıl yönetilmeli sizce?
Gittiğiniz bir ülkeyi seçerken hangi faktörler sizin için en belirleyici olurdu?
Bu yazıyı burada bırakıyorum. Sizin düşüncelerinizi, deneyimlerinizi merak ediyorum: ne düşünüyorsunuz, sizin bakış açınız nedir?
[1]: “Economic, political factors driving increase in migration from Iran”
[2]: “Iran Net Migration (1960-2024) – Macrotrends”
[3]: “Iran | migrationpolicy.org”
[4]: “Water scarcity in Iran”
[5]: “Human capital flight from Iran”